Generieke selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoek in titel
Zoeken in inhoud
Post Type Selectors
Zoeken in berichten
Zoeken in pagina's
Generieke selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoek in titel
Zoeken in inhoud
Post Type Selectors
Zoeken in berichten
Zoeken in pagina's
Bijdragen " Waar vind je industriële cultuur in Saale-Unstrut ...
Bijdragen " Waar vind je industriële cultuur in Saale-Unstrut ...

Waar vind je industriële cultuur in Saale-Unstrut ...

Brikettenfabriek Herrmannschacht (c) Daniel Remler
Brikettenfabriek Herrmannschacht (c) Daniel Remler

Industriële cultuur in Saale-Unstrut - Overzicht

Saale-Unstrut is niet alleen wijn, de Middeleeuwen, gezondheid en een landschap met Toscaanse flair. Met zijn indrukwekkende overblijfselen opent de regio ook verschillende hoofdstukken van de Midden-Duitse industriecultuur. Wij hebben een lijst samengesteld van bekende en minder bekende bestemmingen waar u de industriële cultuur in Saale-Unstrut kunt beleven. Ga met ons mee op ontdekkingsreis!

Paden rond de industriële cultuur in Saale-Unstrut

Vele paden leiden door Saale-Unstrut en bieden oriëntatie aan allen die de sporen van de industriële geschiedenis willen volgen. Deze omvatten ook speciale thematische fietsroutes. Ze zijn minder bekend dan bijvoorbeeld de Saale-fietsroute, maar niet minder bewogen en spannend. Wij laten u graag kennismaken met deze themaroutes.

Europese route van het industrieel erfgoed

De industrialisatie heeft veel dingen in het leven van de mensen veranderd. Veel werkstappen werden gemakkelijker, op veel plaatsen waren mensen minder nodig, de welvaart groeide en producten waren gemakkelijker te vervaardigen, het voorheen ondenkbare werd plotseling haalbaar.

Vandaag is opnieuw een tijd van beroering: structurele veranderingen betekenen het einde voor veel industriële ondernemingen. Hele regio's zijn op zoek naar een nieuwe identiteit en een andere toekomst. Wat overblijft is een rijk industrieel erfgoed. De Europese Route van het Industrieel Erfgoed maakt dit zichtbaar. In Saale-Unstrut maken bijvoorbeeld de centrale werkplaats Pfännerhall, het Borlach-museum Bad Dürrenberg of het chemiemuseum in Merseburg er deel van uit. Meer informatie over deze plaatsen van industriële cultuur vindt u verderop in het artikel.

Logo Europese Route van het Industrieel Erfgoed (c) ERIH

Zoutweg fietsroute

De Zoutweg, een oude handelsroute, diende als verbinding tussen de zoutwerken, d.w.z. met faciliteiten voor zoutwinning. Hij loopt door het zuiden van Saksen-Anhalt van de Elsterradweg bij Schkeuditz via Merseburg en de Geiseltalsee naar Uftringen aan de Harzrundweg. Een bijzonder interessant traject is een tocht van 43 kilometer van Mücheln via Merseburg naar Wallendorf (Luppe).

Zoutroute Wallendorf Rassnitzmeer Falko Mat 23
De zoutweg-fietsroute bij het Wallendorf-meer (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Falko Matte

Pekelkoolgeschiedenis Fietsroute

Deze fietsroute loopt van de Geiseltalsee in Braunsbedra over de Saaleradweg naar Lützen en combineert de thema's steenkoolwinning, pekelwinning en historische gebeurtenissen. Aan het begin van de rondleiding wordt in de centrale werkplaats van Pfännerhall in Braunsbedra ingegaan op de geschiedenis van de bruinkoolwinning in het Geiseltal. De tocht gaat verder tussen de Runstedter en Großkaynaer meren (ook wel Südfeldsee genoemd) naar Bad Dürrenberg met zijn gradeerwerken en het Borlach schachtmuseum. De laatste halte op de tocht is Lützen, het toneel van de grote veldslag van 1632 tussen de Zweedse koning Gustav II Adolf en Albrecht von Wallenstein.

De pekelkool-fietsroute leidt onder andere naar Bad Dürrenberg (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial
De pekelkool-fietsroute leidt onder andere naar Bad Dürrenberg (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Recarbo Kolenfietsroute

De Recarbo Kolenfietsroute vertelt een stukje industriële geschiedenis van Zeitz. Een kleine fietsmol wijst fietsers de weg door het oudste bruinkoolmijngebied van Midden-Duitsland tussen Zeitz en Weißenfels. Spannende sites maken de structurele verandering in de regio zichtbaar: bijvoorbeeld de brikettenfabriek Herrmannschacht in Zeitz, waarvan de geschiedenis teruggaat tot 1876, en het mijnmuseum Deuben.

Het eindpunt is het Mondsee Recreatiepark, dat pas met de overstroming in de jaren negentig ontstond en deze naam kreeg vanwege zijn vorm. Vandaag de dag genieten badgasten, surfers en kampeerders hier van hun vrije tijd.

Recarbo Hohenmoelsen Transmedial 19
De mol wijst de weg langs het Recarbo-kolenfietspad (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Suiker Spoorfietsroute

Zeitz staat ook vandaag nog bekend om de suikerproductie, er wordt hier immers al meer dan 160 jaar suiker gemaakt. Ooit was het de trein die de suikerbieten van de velden naar de fabriek bracht. Na de sluiting van de lijn Camburg-Zeitz was het aanvankelijk rustig langs de spoorbedding, maar sinds 2019 is de 37 kilometer lange tocht volledig ontwikkeld voor fietsers en verbindt de Elsterradweg in Zeitz met de Saaleradweg in Camburg.

Extra fooi
Interessante tussenbestemmingen zijn kasteel Droyßig met restaurant, park en berenverblijf, en kasteel Camburg. Gezinnen moeten bijvoorbeeld het Berenpootpad in Droyßig verkennen en het parcours voor traditioneel boogschieten in het Stöbenbos in Camburg uitproberen.

Sugar Railway Fietsroute Droyssig Transmedial 08
Het fietspad van de Zuckerbahn bij Droyßig (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Elster vlotgracht

De Elsterfloßgraben is een transnationaal technisch monument dat door de deelstaten Thüringen, Saksen-Anhalt en Saksen loopt. Het werd beschouwd als het belangrijkste kanaalsysteem in Europa in de 16e eeuw. Van de 93 kilometer lengte bestaan er vandaag de dag nog 80 kilometer.
Een vereniging zet zich in om de rafttraditie nieuw leven in te blazen en de Elster raftsloot te behouden. Het organiseert excursies, lezingen of praktische rafting om bezoekers kennis over raften bij te brengen. De activiteiten houden ook verband met het streven om het belang van de Elstersloot als technisch waterbouwkundig monument en zijn invloed op het ecologische netwerk onder de aandacht te brengen.

Ervaringstips
Bij Crossen en bij Kötzschau zijn twee zogenaamde rafting trails aangelegd. Op deze paden staan talrijke informatieborden met gedetailleerde informatie over de Elster raftsloot en het raften. Hier is de industriële cultuur in Saale-Unstrut nauw verbonden met de natuurbeleving.

Elstersloot bij Bad Dürrenberg (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial
Elstersloot bij Bad Dürrenberg (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Thüringer porseleinroute

In Thüringen leeft een traditie van meer dan 250 jaar voort en straalt wereldwijd. Slechts drie ingrediënten maken het witgoud, dat delicaat en filigraan kan zijn, maar ook groot en robuust. Maar weet je wat deze ingrediënten zijn? Porselein - dat is kaolien, veldspaat en kwarts. De Thüringer Porseleinroute toont zowel het vakmanschap van het erfgoed als de verdere ontwikkelingen van de moderne tijd en verenigt de bedrijven onder het overkoepelende merk Thüringer Porselein. Fabrieken, ontwerpers, restaurateurs en modelbouwers, musea en porseleinfabrikanten maken allemaal deel uit van de themaroute.

De porseleinwereld in de Leuchtenburg is slechts een van de hoogtepunten van de Thüringer porseleinroute (c) Stichting Leuchtenburg
De porseleinwereld in de Leuchtenburg is slechts een van de hoogtepunten van de Thüringer porseleinroute (c) Stichting Leuchtenburg

Industriële musea

Als u geïnteresseerd bent in de industriële cultuur in Saale-Unstrut, zult u zeker dankbaar zijn voor tips over musea waar u de industriële geschiedenis kunt bestuderen. Er zijn er verschillende in onze regio. Hopelijk zit er een onderwerp tussen dat u bijzonder interesseert.

Pfännerhall centrale werkplaats - het speelde een centrale rol in de Geiseltal mijnbouw

Het Geiseltal kijkt terug op een mijnbouwgeschiedenis van ongeveer 300 jaar. Het begon allemaal met 12 kleine putten voor bruinkoolwinning, maar met het begin van de industriële winning aan het eind van de 19e eeuw groeide het mijngebied uit tot een van de grootste aaneengesloten mijnbouwgebieden in Duitsland. Om dit in cijfers uit te drukken: In het Geiseltal werd in totaal ongeveer 1,4 miljard ton bruinkool gewonnen en de deklaag verplaatst. Tegenwoordig ligt het Geiseltal op deze plaats en geeft Saale-Unstrut een maritiem tintje.

Samen met de brikettenfabriek Herrmannschacht in Zeitz is de centrale werkplaats van de Pfännerhall in Braunsbedra een van de indrukwekkendste overblijfselen van de industriële cultuur in Saale-Unstrut. Het gebouw werd opgetrokken in de jaren 1920 met Art Deco accenten en diende als centrale mechanische werkplaats voor de mijnindustrie, zoals de naam suggereert. De machinewerkplaats werd later uitgebreid met een leerlingenwerkplaats, administratieve ruimten en een gereedschapsmagazijn. Na de beëindiging van de mijnbouwactiviteiten in het Geiseltal in 1992 begon de ontmanteling van de installaties voor bruinkoolwinning en -verwerking. Ook de centrale werkplaats van Pfännerhall zou dit lot ondergaan, maar het liep anders. Dankzij toegewijde mensen herbergt het huis nu unieke tentoonstellingen, zoals de fascinerende tentoonstelling "Pfännerhall Discovery Site" met de levensgrote oude olifant en een replica van het wereldberoemde originele paard uit het Geiseltal.

Extra fooi
Tussen Braunsbedra en Mücheln ligt direct aan de Geiseltalsee-rondweg het "Urpferdchen"-doolhof, dat zeker een stop waard is. Kun je de uitgang weer vinden?

De centrale werkplaats Pfännerhall Braunsbedra is spannend voor gezinnen (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial
De centrale werkplaats Pfännerhall Braunsbedra is spannend voor gezinnen (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Brikettenfabriek Herrmannschacht - van stof tot briket

In de brikettenfabriek Herrmannschacht in Zeitz draait alles om steenkool: van het ontstaan en de veredeling tot het verbruik ervan. De brikettenfabriek is een indrukwekkende getuigenis van de industriële cultuur in Saale-Unstrut en nauw verbonden met het mijnverleden van de regio. Op het terrein van de Herrmann-schacht brengen de verschillende ruimtes alle onderdelen van de steenkoolwinning over.

Het bruinkoolbos illustreert hoe steenkool ontstaat, inclusief de plantensoorten die duizenden jaren geleden hebben bijgedragen aan de latere winning van steenkool. De machines uit 1889 voeren u terug naar de tijd van stoommachines en kolenstof, zodat u de brikettenproductie uit de eerste hand kunt ervaren. En een indrukwekkende collectie historische kachels in het Kachelmuseum herinnert u eraan hoe het leven en verwarmen met kolen er vroeger - nog niet zo lang geleden - uitzag. Bovendien vervult de Herrmannschacht de dromen van spoorwegfans: in het miniatuurpark wachten inlooplocomotieven op ontdekking.

Blik in de hal van de brikettenfabriek Herrmannschacht zeitz (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial
Blik in de hal van de brikettenfabriek Herrmannschacht zeitz (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Mijnmuseum Deuben

In het bruinkoolwinningsgebied Zeitz-Weißenfels bevindt zich ook het Mijnmuseum Deuben. De tentoonstellingsruimten belichten de gevolgen van de mijnbouw en willen de bezoekers herinneren aan de dorpen in de regio die door de mijnbouw werden overspoeld. Modellen, diagrammen en voorwerpen leggen de geologische omstandigheden van de regio uit, laten zien hoe de mijnbouwmethoden zich ontwikkelden, hoe steenkool werd geraffineerd en hoe steenkool het leven van de mensen in het mijngebied bepaalde. Natuurlijk vertellen miniatuurapparatuur voor dagbouw, mijnbouwmodellen en nog veel meer hun eigen verhaal. Het hoogtepunt is een getrouw nagebouwde, doorloopbare mijngang in de kelder van het museum - zo dicht bij een mijngang ben je zeker nog nooit geweest.

Mijnmuseum Deuben aan de Recarbo-kolenfietsroute (c) Transmedial
Mijnmuseum Deuben aan de Recarbo-kolenfietsroute (c) Transmedial

Duits Chemisch Museum Merseburg

Het Duitse Chemiemuseum in Merseburg illustreert dat chemie de basis vormt voor welvaart in een moderne samenleving. Of kun je je het dagelijks leven zonder voorstellen? Meer dan 300 tentoonstellingsstukken vormen de collectie historisch waardevolle originele installaties, machines en apparaten van de chemische industrie - die uniek is in Europa. De exposities in de tentoonstellingsruimten en op het buitenterrein van het technologiepark geven inzicht in de hogedruktechniek, kunststoffen en elektrochemie.

Ervaringstip
Twee action bounds sturen je onderhoudend over het terrein. Er zijn ook verschillende ontdekkingsvelden voor jong en oud om mee te experimenteren.

Het chemiemuseum van Merseburg heeft buiten een groot technologiepark (c) Wolfgang Kubak
Het chemiemuseum van Merseburg heeft buiten een groot technologiepark (c) Wolfgang Kubak

Borlach Museum Bad Dürrenberg

Het staat buiten kijf dat we niet zonder zout kunnen. Hoe pekel kon worden gewonnen en zout gewonnen, is een van de geheimen van de industriële cultuur in Saale-Unstrut. Maar bovenal is deze vraag nauw verbonden met de naam Borlach. Johann Gottfried Borlach (1687-1768) was een Duits geoloog, electoraal Saksisch mijnraadslid en oprichter van de zoutziederijen Artern, Kösen en Dürrenberg.

Het museum in de Borlachturm Bad Dürrenberg brengt hulde aan de prestaties van deze man en neemt u mee op een reis door de geschiedenis van de zoutwinning. U leert ook hoe de pekel van Dürrenberg tot ingedampt zout werd verwerkt en hoe Bad Dürrenberg een badplaats werd. Daarnaast zijn er modellen van de oude waterwerken, een afbeelding van de weg van pekel naar zout, en kunt u zich vergapen aan oude werktuigen zoals zoutkrukken, kookmanden en zoutschoppen, die herinneren aan het harde werk van de zoutwerkers.

Extra fooi
Vraag bij de VVV om een rondleiding door de kolenspoortunnel. Deze duurt ongeveer 45 minuten en laat u de oudste spoortunnel van Duitsland zien.

Vanaf de Saale-fietsroute is het slechts een kleine omweg naar het Borlach-museum (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial
Vanaf de Saale-fietsroute is het slechts een kleine omweg naar het Borlach-museum (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Spoorwegmuseum Kötzschau

Van de spoortunnel tot het spoorwegmuseum in het historische stationsgebouw Kötzschau uit 1856. Dit laat de harten van spoorwegfans sneller kloppen en is een belevenis voor het hele gezin. Talloze tentoonstellingsstukken vertellen het verhaal van de spoorlijn tussen Leipzig en Großkorbetha. Naast foto- en tekstpanelen over de stations en vele andere themagebieden, wordt u zelf een spoorwegbeambte uit het verleden in de origineel ingerichte dienstruimte van rond 1935 - inclusief originele kaartjesuitgifte.

Het spoorwegbedieningsveld en het opleidingsseinhuis zijn een trekpleister voor bezoekers. Het was ooit de trainingsfaciliteit van de voormalige operationele school van het Reichsbahnamt Leipzig. Vandaag kunt u inzicht krijgen in de werking van de verschillende soorten seinhuizen. Het museum is gewoonlijk om de twee weken op zondag geopend. De data worden gepubliceerd op de website van het museum.

Ervaringstip
Wat dacht je van een ritje met de trolley? De handbediende wagen "August" wordt gebruikt op het eigen spoor van het spoorwegmuseum in Kötzschau. Zij zullen u graag ter plaatse uitleggen hoe het werkt.

Het spoorwegmuseum Kötzschau ligt direct aan de spoorlijn richting Leipzig (c) Eisenbahnmuseum Kötzschau
Het spoorwegmuseum Kötzschau ligt direct aan de spoorlijn richting Leipzig (c) Eisenbahnmuseum Kötzschau

Duits Optisch Museum Jena

Jena is nauw verbonden met de naam Carl Zeiss en dus met het onderwerp optiek. Het is dus logisch dat je in Jena een museum vindt dat over dit onderwerp gaat. Het wordt gerenoveerd tot 2025. Na de heropening zal de collectie van ongeveer 20.000 objecten, variërend van camera's en microscopen tot de grootste collectie brillen ter wereld, deels interactief te beleven zijn. Dit zal leuk zijn voor het hele gezin, ook al lijkt de naam "museum" nogal droog. Ook de grondbeginselen van de optica worden op speelse wijze geïllustreerd. En voor liefhebbers van curiosa heeft de collectie brillen zeker iets amusants en bizars in petto.

Ervaringstip
Het werd geopend op 18 juli 1926 en is het oudste werkende planetarium ter wereld - het planetarium in Jena. Het is niet alleen een historisch monument van ingenieursarchitectuur in Duitsland, maar is vooral een hit geworden door de revolutionaire projectietechnologie die destijds werd gebruikt. Met de volledig nieuwe laser full-dome projectie, uniek in deze vorm, wordt entertainment en kennisoverdracht aangeboden in de vorm van live lezingen, kinderprogramma's, luisteravonden, muzieklasershows en exclusieve evenementen. 

Inzicht in het Duits Optisch Museum (c) Andreas Hub
Inzicht in het Duits Optisch Museum (c) Andreas Hub

Schoenenmuseum Weißenfels

Ook in Weißenfels kunt u zich vergapen aan grappige objecten. Het schoenenmuseum, dat is ondergebracht in kasteel Neu-Augustburg, belicht een ander aspect van de industriële cultuur in Saale-Unstrut. Want de regio is ook verbonden met andere takken van industrie. Naast chemicaliën en optiek zorgden de productie van kinderwagens en schoenen lange tijd voor bestaansmiddelen en welvaart. Weißenfels was ooit zelfs de grootste schoenenproducent van Europa, maar dat is lang geleden. Het huidige museum gaat niet alleen over de geschiedenis van de productie, maar ook over het etnologische aspect.

Weet je waar de schoenen van de indianen van gemaakt zijn of wat de dode sandalen van de Egyptenaren zijn? In ieder geval zult u uw rondgang met een glimlach afsluiten, want het gekke schoenenrek toont de echt gekke ideeën die schoenontwerpers en modetrends bedenken. 

Extra fooi
Een interactieve actieboodschap aan Schoss Neu-Augustusburg Weißenfels gaat ook dieper in op het schoenenmuseum en maakt het verblijf in het museum nog verfrissender.

Weissenfels Schoenenmuseum @E.S. Fotografie 229
Grillige, prominente en historische schoenen zijn te zien in het Schoenenmuseum Weissenfels (c) E.S. Photographie

Speelgoedfabriek Bad Kösen

In Bad Kösen wordt al 100 jaar speelgoed gemaakt. Deze lange traditie van vakmanschap vormt de basis voor de Kösener Spielzeug Manufaktur. In het glasatelier kunt u in real time getuige zijn van de productie van handgemaakt zacht speelgoed. Het fabrieksmuseum weerspiegelt de unieke combinatie van traditionele kunst en stijlvolle moderniteit.

In Bad Kösen kun je zien hoe speelgoed wordt gemaakt (c) Stad Naumburg
In Bad Kösen kun je zien hoe speelgoed wordt gemaakt (c) Stad Naumburg

Duits Kinderwagenmuseum Zeitz

Wat de schoenenproductie was voor Weißenfels, was de productie van kinderwagens voor Zeitz. Vanaf ongeveer 1850 werden in Zeitz kinderwagens gemaakt zoals wij die nu kennen. Nieuw in die tijd was dat de kinderwagens werden gebruikt om baby's liggend te vervoeren. Het Duitse museum voor kinderwagens en buggy's brengt u terug naar uw kindertijd en misschien ook naar de geschiedenis van uw eigen familie, want u zult zeker modellen tegenkomen die u bekend voorkomen. Historische kinderwagens, sportwagens, poppenwagens, speelgoed, kleding en kindermeubilair zorgen ervoor dat u zich beter kunt voorstellen hoe het was om kind te zijn in vroegere tijden, buiten uw eigen herinneringen om. Met deze grote collectie is de tentoonstelling over de cultuurgeschiedenis van de kinderwagen uniek in Europa.

Kinderwagens uit verschillende eeuwen worden tentoongesteld in het Kinderwagenmuseum Zeitz (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial
Kinderwagens uit verschillende eeuwen worden tentoongesteld in het Kinderwagenmuseum Zeitz (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Uhlstädt rafting museum

Het vlotvaren op de Saale heeft een eeuwenoude traditie en werd voor het eerst vermeld in Orlamünde in de 13e eeuw. Tot 1938 was het raften nog actief en commercieel. In Uhlstädt kunt u heel dicht bij dit onderwerp komen, want het raftingmuseum geeft informatie over de techniek van de raftbouw, het raften op de Saale, de levenswijze en de gebruiken en tradities van de rafters.

Trouwens...
Rafting is onlangs door de UNESCO erkend als immaterieel erfgoed van de mensheid.

Inzicht in de tentoonstelling van het raftingmuseum in Uhlstädt (c) Thüringer Tourismusverband Jena-Saale-Holzland e.V.
Inzicht in de tentoonstelling van het raftingmuseum in Uhlstädt (c) Thüringer Tourismusverband Jena-Saale-Holzland e.V.

Op weg naar het zout

Wie in Saale-Unstrut naar sporen van industriële cultuur zoekt, denkt waarschijnlijk niet meteen aan de zoutwinning. Maar het waren niet alleen bruinkool en suiker die het leven en werken van de mensen in Saale-Unstrut in het verleden bepaalden. De machtige afstudeertorens in Bad Kösen, Bad Sulza en Bad Dürrenberg getuigen hiervan.

Afstudeerhuis en zoutinstallaties Bad Kösen

Het gradeerhuis in Bad Kösen is gebouwd in de 18e eeuw. Het werd oorspronkelijk gebouwd om zout te winnen, maar al snel werd de gezondheidsbevorderende werking van de pekel erkend, waardoor de graduatiewerken uitgroeiden tot een onderdeel van de kuurfaciliteiten. De mensen zijn nog steeds gefascineerd door het zien van pekel, d.w.z. het zoute water, dat uit de diepte van de aarde over de sleedoornplant sijpelt - vandaag de dag net zo goed als vroeger. Tot op heden - en dit is een bijzonderheid - zijn de historische zoutwerken die de pekel naar het gradeerhuis vervoeren nog steeds in bedrijf. Als u over het pad naar het afstudeerhuis langs de verbinding loopt, schrik dan niet van het gekraak en gekraak van de houten plant.

Gradierwerk Bad Kösen, luchtfoto met de aangrenzende Saale (c) Alex K. Media
Gradierwerk Bad Kösen, luchtfoto met de aangrenzende Saale (c) Alex K. Media

Bad Sulza afstudeerhuis met verstuiverhal

Het gradeerhuis Louise in Bad Sulza dateert uit 1754. Het heeft nog een attractie die alleen hier in Saale-Unstrut te vinden is: de verstuiverzaal, waar de pekel zo fijn wordt verstoven dat je geen hand voor ogen meer ziet. De fijne pekelnevel wordt bijzonder goed door de longen opgenomen. Vooral mensen met hooikoorts en astma hebben er baat bij. In het kuurpark is het de moeite waard om het moderne toeristische informatiecentrum in het historische gebouw van het inhalatorium te bezoeken. Hier kunt u wijnen uit een automaat proeven en regionale pekelproducten zoals pekelsnoepjes en pekeljam kopen.

Louise afstudeerhuis in Bad Sulza (c) kommwirmachendaseinfach
Louise afstudeerhuis in Bad Sulza (c) kommwirmachendaseinfach
Haal diep adem in de verstuiverhal van het gradeerhuis in Bad Sulza (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial
Haal diep adem in de verstuiverhal van het gradeerhuis in Bad Sulza (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Bad Dürrenberg afstudeerhuis

In Bad Dürrenberg trekt het imposante en bijna 700 meter lange gradeerhuis de aandacht. Het is het langste aaneengesloten gradeerhuis van Europa en is van verre te zien. Bad Dürrenberg was ooit een belangrijke plaats voor de zoutwinning in het keurvorstendom Saksen. Het museum in de Borlach toren biedt informatie over dit deel van de geschiedenis van de stad. Bezienswaardig is ook het kuurpark, dat opgaat in de uitgestrekte, bijna natuurlijke uiterwaarden van de Saale. De stad bereidt zich momenteel voor op de State Garden Show in 2024 onder het motto "Salt Crystal & Blossom Magic".

U kunt een ontspannen wandeling maken langs het gradeerhuis van Bad Dürrenberg (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V.
U kunt een ontspannen wandeling maken langs het gradeerhuis van Bad Dürrenberg (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Van steenkool naar water - ons merenlandschap

Industriële cultuur in Saale-Unstrut betekent op de een of andere manier ook transformatie: wat eens verloren was gegaan in het landschap is later opnieuw verrezen als lokaal recreatiegebied. Het lijkt een beetje op het sprookje van het lelijke eendje dat een mooie zwaan werd. Waar kun je dit beter zien dan in het merenlandschap in de regio.

Geiseltalsee

Het Geiseltal roept onmiddellijk een maritiem vakantiegevoel op. Het meer, dat is ontstaan door het onder water zetten van een voormalige bruinkoolmijn, is met een oppervlakte van 18 vierkante kilometer het grootste kunstmatige meer van Duitsland. Tot 1993 waren hier nog gigantische graafmachines en overslagbruggen lawaaierig. Dat is allang vergeten. Vandaag de dag varen boten over het kristalheldere water alsof het nooit anders is geweest.

Ervaringstips
Bij de moderne havenfaciliteiten in Mücheln en Braunsbedra kunnen vergunningvrije vlotten, motorboten, waterfietsen en andere boten zoals donutvormige barbecueboten worden gehuurd. Er is plaats voor maximaal zes personen op een gezellig barbecuevlot. Er zijn ook mobiele woonboten voor overnachtingen op het meer of zelfs een saunaboot beschikbaar voor vakantiegangers. De Geiseltalsee wordt ook bevaren door twee passagiersschepen. De vertrekpunten zijn de Marina Mücheln en de Marina Braunsbedra.

Genieten van de zonsondergang op het Geiseltal (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Runstedtmeer en Großkayna-meer

Het Runstedtmeer en het Großkayna-meer behoren tot het Geiseltal-merencomplex en zijn ontstaan uit de kali- en later steenkoolwinning. Met wandel- en fietspaden langs de oevers van beide meren zijn het prachtige bestemmingen voor uitstapjes. Het jongste van de twee meren is genoemd naar het dorp Runstedt, dat moest wijken voor de dagbouw. Restanten van het industriële erfgoed verhinderen nog steeds dat het als zwemwater wordt vrijgegeven. Toch is het een populaire bestemming voor wandel- en fietstochten: Het loopt langs de oever met prachtig uitzicht op het meer onder schaduwrijke bomen.

Eind jaren tachtig was het Großkayna-meer al overstroomd en begon de herverzadiging. Niet alle gebieden zijn toegankelijk voor wandelaars en zwemmers, want ongeveer een derde van het gebied behoort tot het natuurreservaat. Het ongeveer 20 kilometer lange pad rond het meer maakt het echter mogelijk er helemaal omheen te lopen. Sommige plaatsen nodigen uit tot zwemmen, maar een zandstrand zul je hier niet vinden. De kustgebieden zijn vrij stenig. De badplaatsen zijn vooral geschikt voor mensen die willen ontsnappen aan de klassieke drukte van het openluchtzwembad. Het Großkayna-meer biedt ook vissers een klein paradijs. Visvergunningen kunnen het best via de fiscado worden verkregen.

Uitzicht op het Runstedt-meer (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Sven Runkel svenart.eu
Uitzicht op het Runstedt-meer (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Sven Runkel svenart.eu
Grenzend aan het Runstedt-meer ligt het Großkayna-meer (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Sven Runkel svenart.eu
Grenzend aan het Runstedt-meer ligt het Großkayna-meer (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Sven Runkel svenart.eu

Wallendorf en Raßnitz Meren

De meren van Wallendorf en Raßnitz liggen vlak naast elkaar en bestaan pas sinds 2002, toen het onder water zetten van de twee resterende gaten van de voormalige dagbouwmijn Merseburg Ost werd voltooid. Het water hiervoor was onttrokken aan de Witte Elster. Inmiddels heeft de natuur van de 300 hectare grote meren een prachtig paradijs gemaakt, waar veel vogels zich thuis voelen en de flora en fauna vandaag de dag weinig meer laten zien van de vroegere industriecultuur in Saale-Unstrut. Het netwerk van fiets- en wandelpaden is zo ontworpen dat er steeds weer spannende uitzichten en observatiepunten verschijnen, die onderweg voor afwisseling zorgen.

De badplaatsen in de dorpen Löpitz, Burgliebenau en Wallendorf zijn iets voor mensen die van afzondering en natuur houden: rustige ligging, ondiepe oeverzones, altijd kleine baaien en picknickmogelijkheden. In Löpitz en Burgliebenau leiden zwemsteigers naar het meer, die fantastische foto's opleveren. In Wallendorf daarentegen vindt u een klein zandstrand. Wat ze allemaal gemeen hebben is de natuurlijke sfeer - en dat betekent ook: geen strandwachten. Als u gaat zwemmen, wees dan niet verbaasd over het licht zout smakende water, dat verband houdt met de vroegere bruinkoolwinning - een structurele verandering die u kunt proeven.

Wallendorf Lake c sut Falko Matte
Het Wallendorf-meer is ontstaan uit een dagbouwmijn en is nu een populair excursie- en zwemwater (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Falko Matte

Mondsee - waar plaatsen verdwenen

De Mondsee is ook een geslaagd voorbeeld van structurele verandering in de regio Saale-Unstrut. In 1991 werd hier voor het eerst gebaad en inmiddels zijn de sporen van de vroegere dagbouw omgetoverd tot iets moois. Het meer zelf bepaalde zelfs mede zijn naam omdat het tijdens de overstroming de vorm van een halve maan aannam en voortkwam uit het "maanlandschap" dat de dagbouw met zich meebracht. Wat is er dan natuurlijker dan het meer ernaar te noemen? Het huidige recreatiepark Mondsee brengt niet alleen kampeerders, maar ook veel badgasten samen. Een zandstrand, ligweide, speeltuin en vier beachvolleybalvelden zorgen voor afwisseling tijdens het verblijf. En voor wie niet graag in een tent overnacht, bieden herderscaravans en kampeerhutten een alternatief.

Mondsee Hohenmoelsen Transmedial 21
Mondsee heeft een strand met een grote ligweide (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Van kiezelproductie tot steengroeve

Naast de klassieke meren van de dagbouw zijn er ook een aantal kleinere meren die eveneens zijn voortgekomen uit de industriële cultuur in Saale-Unstrut. Bij het Hohenweidenmeer werd 50 jaar geleden nog grind gewonnen, terwijl je er tegenwoordig kunt leren waterskiën en wakeboarden. Vroeger werd in Petersberg kwarts porfier gewonnen, maar tegenwoordig is de voormalige groeve met de veelbelovende naam Goethebruch een prachtige bestemming in het dorp. Hetzelfde geldt voor het meertje op de Gützer Berg buiten Landsberg. Zelfs de duivel zou hier een hand in hebben, maar hoe het verhaal precies in zijn werk ging, kun je vinden in onze merengids.

In Landsberg is het de moeite waard een korte wandeling te maken naar de Gützer Berg (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V.

Leeswijzer Tip Lake

Als u meer wilt weten over de meren in Saale-Unstrut, raden wij u onze merengids "Auszeit am Wasser - Wegweiser zu Geiseltalsee und Co. Hij kan worden besteld als gedrukte brochure, is verkrijgbaar in de VVV-kantoren en bij de gastheren of kan digitaal worden bekeken (PDF-formaat).

brochure meergids

Gezichtspunten op het getransformeerde landschap

Uitkijktorens aan de Geiseltalsee

Er staan drie uitkijktorens rond de Geiseltalsee, allemaal tussen de 14 en 15 meter hoog. De meest noordelijke uitkijktoren is de "Seeblick Klobikauer Halde". "Pauline" staat ten oosten van het meer in de wijk Mücheln in Stöbnitz, niet ver van het lido. Op de zuidoostelijke oever, boven de jachthaven van Braunsbedra, kunt u vanaf de uitkijktoren "Leonhardt" een overzicht krijgen over de Geiseltalsee.

Pauline uitkijktoren in de wijk Mücheln in Stöbnitz (c) Stad Mücheln (Geiseltal)
Pauline uitkijktoren in de wijk Mücheln in Stöbnitz (c) Stad Mücheln (Geiseltal)

Mondsee Wandelingen

Niet ver van de oevers van de Mondsee kunt u de dorpen verkennen die door de mijnbouw zijn verdwenen. Zij moesten na 1941 plaats maken voor dagbouw. In de Wandelgänge bij Mondsee kunt u de 15 dorpen van het voormalige bruinkoolmijngebied Zeitz-Weißenfels, die voor de kolenwinning werden uitgebaggerd, zoeken en vinden - inclusief een uitkijkplatform. De paden zijn aangelegd als een labyrint van haagbeukenhagen met 15 stenen platen die de 15 verdwenen plaatsen symboliseren.

De Wandelgänge aan de Mondsee zijn een reis naar verdwenen plaatsen (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., Transmedial

Profen dagbouwmijn

De dagbouwmijn Profen ligt in het zuiden van Saksen-Anhalt en aan de oostgrens van de regio Saale-Unstrut. MIBRAG heeft in Profen een uitkijkpunt ingericht waar bezoekers een overzicht krijgen van de mijnbouwactiviteiten. Graafmachines met graafwielen, graafkettingen en mobiele technologie worden gebruikt om deklaag en steenkool te winnen, terwijl lange transportbanden het gewonnen materiaal vervoeren. Displays geven uitleg over de geologische aspecten, de verdere ontginning en de reeds begonnen recultiveringsmaatregelen.

Gezichtspunt op de bestaande dagbouwmijn in Profen (c) MIBRAG
Gezichtspunt op de bestaande dagbouwmijn in Profen (c) MIBRAG
Dagbouw in Profen (c) Wolfgang Kubak
Dagbouw in Profen (c) Wolfgang Kubak

Dagen van industriële cultuur in Saale-Unstrut

Als u de industriële cultuur in Saale-Unstrut wilt verkennen, raden wij u nog twee ervaringsdagen aan. Sommige van de hierboven beschreven musea en voormalige industrieterreinen nemen deel aan de actiedagen en bedenken meestal iets bijzonders voor hun gasten. U kunt de maanden april en september het beste in uw agenda noteren en op de volgende pagina's meer te weten komen over de actiedagen.

Industriële cultuur Dagcultuur

De industriële cultuurdag van Leipzig vindt jaarlijks in september plaats. Vanwege de nabijheid van Saale-Unstrut gebruiken sommige musea, vooral rond Zeitz, deze datum en openen hun deuren. Noteer het en kom natuurlijk bij ons langs.

Dag van de industriële cultuur Saksen-Anhalt

De Mitteldeutsche Gesellschaft für Industriekultur e.V. heeft een eigen website over industrieel toerisme in Saksen-Anhalt opgezet en heeft tot nu toe 13 keer een Industriekultuurdag georganiseerd. In het verleden heeft dit altijd in april plaatsgevonden. Wanneer het volgende evenement is gepland, vindt u op

Brikettenfabriek Herrmannschacht in Zeitz (c) Transmedial
Brikettenfabriek Herrmannschacht in Zeitz (c) Transmedial

Structurele verandering

Aangezien Saale-Unstrut enkele gebieden omvat die voor de bruinkoolwinning werden gebruikt, wordt onze regio natuurlijk geconfronteerd met het probleem van de structurele veranderingen. De districten zijn dus betrokken bij het netwerk van structurele veranderingen. In tal van ideeënwedstrijden en toekomstige workshops wordt nagegaan hoe de regio zich nog sterker kan positioneren.

handgemaakt Saale.Unstrut

Sommige projecten zijn reeds uitgevoerd of worden met succes uitgevoerd. Daartoe behoort ons oprechte project "handmade Saale.Unstrut", dat direct marketeers, ambachtslieden en creatieve mensen in een netwerk samenbrengt.

Het initiatief handmade Saale.Unstrut ondersteunt vele kleine ondernemers (c) Saale-Unstrut-Tourismus e.V., K. Albrecht